شماره پشتیبانی : 09127624148 / 02122720128
slide
رونمایی کتاب ارتباط نهج البلاغه با قرآن
slide
انتشارات بنیاد نهج البلاغه
Prev
Next
سبد خرید

تماس با ما

تهران، شمیران، میدان قدس، ابتدای خیابان شریعتی، کوچه شهید بهمن محمودی، کوچه اسکوئی، پلاک3 تلفن: 22720128 info@nahjolbalaghe.ir

پیوندها
نماد الکترونیک

شیخ محمدرضا خاتمی بروجردی

borojerdi

آیت‌الله حاج شیخ محمدرضا خاتمی بروجردی فقیه اصولی و فیلسوف سینوی، نسخه‌شناس و مصحح و از علمای مبرز معاصر، در سال ۱۳۴۱ ق. مطابق با ۱۳۰۲ ش. در بروجرد متولد شد. جد او مولامحمدتقی کمره‌ای معروف به ملاحاتم، عالم و حاکم متنفذ کمره در اواخر دوران قاجار و پدرش علامه آیت‌الله جلیل و زاهد نبیل حاج شیخ‌حسن خاتمی کمره‌ای بروجردی از شاگردان مبرز آخوند خراسانی و آقا ضیا عراقی و از مجتهدان بروجرد و فقهای بنام و همدوره‌ای‌های آیت‌الله العظمی حاج‌آقا حسین بروجردی بود. مرحوم آیت‌الله خاتمی در مهد علم و فضیلت پرورش یافته، اولیات و مقدمات را در بروجرد در مدت قلیلی به پایان رساند و در دوازده سالگی به‌دستور پدرش به قم رفت و به تحصیل سطوح پرداخت. وی و در سن چهارده‌سالگی به نجف عزیمت نمود و به‌دلیل هوش و ذکاوت سرشارش مراتب علمی را با موفقیت و سرعت طی کرد و در مدت شش سال اقامت از محضر استادان بزرگ چون آیت‌الله حاج شیخ‌‌غلامحسین اردبیلی و آیت‌الله العظمی ابوالقاسم خویی (صاحب تقریرات) و آیت‌الله حاج شیخ‌محمدعلی کاظمینی (صاحب تقریرات)، آیت‌الله العظمی شیخ‌محمّد کاظم شیرازی، آیت‌الله العظمی محمّدحسین غروی اصفهانی و آیت‌الله العظمی سیدابوالحسن اصفهانی استفاده نموده و گوی سبقت از اقران ربوده و به درجة اجتهاد رسیده، او در سن بیست‌سالگی موفق به اخذ درجة اجتهاد مطلق و تام از آیت‌الله العظمی سیدابوالحسن اصفهانی مرجع شیعیان در آن زمان و مرحوم آیت‌الله حاج‌شیخ‌کاظم شیرازی و آیت‌الله حاج‌شیخ‌محمدعلی کاظمینی و آیت‌الله حجت شد و از ایشان و دیگر رجال علمی عصر خود اجازات جامع در فقاهت و روایت دریافت. او در سال ۱۳۶۵ ق. مطابق ۱۳۲۴ ش. به‌درخواست پدرش به ایران مراجعت نمود و یک‌سال در بروجرد اقامت کرد و در همان سال با صبیة آیت‌الله میرزا ابوالمجد مواهبی طباطبایی فرزند آیت‌الله العظمی میرزامحمود طباطبایی بروجردی فقیه برجسته دوران ناصرالدین‌شاه و صاحب کتاب مشهور مواهب السنیه ازدواج کرد و سال بعد به قم عزیمت نمود. مدت سه سالی در قم به‌تدریس فقه و اصول پرداخت و سپس به دلایلی به تهران رفت. و در شهر ری اقامت گزید و به احیای حوزة‌ علمیه ری و مدرسة‌ علمیة برهان و آستان حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) و کتابخانة آن همت گماشت و منشأ خدمات فرهنگی فراوان شد و به تأسیس مؤسسات فرهنگی در تهران اهتمام نمود که از آن‌جمله موسسة‌النصر بود که به احیا و چاپ بعضی از نسخه‌های خطی و آثار کلامی و فلسفی و رجالی در دهة سی مبادرت نمود. در دهة چهل و به‌دنبال حوادث سیاسی ایجاد شده از فعالیت‌های مذکور کناره گرفت و عملاً خانه‌نشین شد و تنها به اقامة مراسم احیا و نماز جماعت در ماه رمضان و نیز به جلسة درسی که برای بعضی از خواص در منزلش داشت، اکتفا کرد. محل مراجعه همه صنوف و اقشار جامعه بود. آیت‌الله خاتمی عالمی زاهد بود و معاش خود را نه از سهم امام که از طریق واردات و صادرات کتاب به لبنان و مصر تأمین می‌کرد؛ مرحوم بروجردی متخلق به اخلاق حسنه، بخشنده، گشاده‌دست و گشاده‌رو بود و ادیبی زبردست و متکلمی بحّاث و فصیح بود و در زبان فارسی و عربی او بلاغت و فصاحت موج می‌زد و کلام و کتابتی مسجع و منقح داشت و شنونده و خواننده را مجذوب خود می‌کرد.

مرحوم بروجردی در سال ۱۳۵۵ و یک‌سال بعد از آخرین تشرفش به حج، به‌دلیل سرطان مغز در تهران زیر تیغ جراحی رفت و پس از آن حالش بهبود یافت ولی با تشدید بیماری مجدداً بستری شد و معالجات مجدد در تهران و لندن کارگر نشد.

او سرانجام در خردادماه ۱۳۵۷ به سن ۵۵ سالگی در شهرری دار فانی را وداع گفت و روح او به دیار حق شتافت. مرحوم آیت‌الله سیداحمد خوانساری فقیه نامدار بر او نماز خواند و جسم او در جوار حضرت عبدالعظیم(ع) و امامزاده حمزه(ع)، در مقبرة مفسر بزرگ شیعه شیخ‌ابوالفتوح رازی که اکنون به رواق ابوالفتوح معروفست به خاک سپرده شد.

از آثار منتشر شده آن عالم ربانی، تصحیح اشارات و تنبیهات شیخ‌الرئیس به همراه شرح خواجه نصیر طوسی است که برای نخستین بار و از روی کهن‌ترین نسخه‌ها به همت او انجام یافت و با مقدمه‌ای مفصل دربارة فلسفة ابن‌سینا در سه جلد منتشر شد.

همچنین تصحیح شرح نهج‌البلاغه ابن‌میثم بحرانی که یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین شروح شیعی نهج‌البلاغه است؛ از دیگر آثار علمی اوست که با مقدمه‌ای عالمانه دربارة نهج‌البلاغه و ابن‌میثم به چاپ رسید و هر دو اثر تا امروز از متون مستند و منقح در نزد عالمان دینی و حوزه‌های علمیه به‌شمار می‌روند و مکرراً در تهران، قم و مشهد به‌چاپ رسیده‌اند.

 

منابع

امینی، نجفی، محمّدهادی، معجم رجال الفکر و الادب فی النجف، نشر تأسیس الجامعة النجفیة الکبری، چ اول؛ حزین بروجردی، حسین، تذکره بروجرد: شرح حال علما؛ خاتمی بروجردی، محمدرضا، www. Rasekhoon.net/ mashahiry show/5911081؛ شریف رازی، محمّد، آثارالحجه یا «دائره المعارف حوزه علمیه قم»، در سه جلد، ۱۳۷۴ ق؛ شریف رازی، محمّد، اختران فروزان ری و طهران، ۱۴۱۲ق؛ شریف رازی، محمد، گنجینة دانشمندان، تهران، انتشارات اسلامیه، جلد چهارم؛ مشاهیر و مفاخر و هنرمندان بروجرد Mashahireboarujerd23.blogfa.com؛ مولانا، غلام‌رضا، تاریخ بروجرد، چاپ مهر، قم.