شماره پشتیبانی : 09127624148 / 02122720128
slide
رونمایی کتاب ارتباط نهج البلاغه با قرآن
slide
انتشارات بنیاد نهج البلاغه
Prev
Next
سبد خرید

تماس با ما

تهران، شمیران، میدان قدس، ابتدای خیابان شریعتی، کوچه شهید بهمن محمودی، کوچه اسکوئی، پلاک3 تلفن: 22720128 info@nahjolbalaghe.ir

پیوندها
نماد الکترونیک

عبدالحسین امینی

amini

علامه مجاهد، عبدالحسین امینی، فقیه، مورخ، دین‌شناس، قرآن‌شناس، حدیث‌شناس، کتابشناس، نویسنده و خطیب مصلح دوران در سال ۱۳۲۰ در تبریز دیده به جهان گشود. پدر او، شیخ احمد امینی تبریزی، از عالمان با تقوا بود و مردم به ایشان همواره به دیده احترام می‌نگریستند. میرزا احمد از فقها و مجتهدین زمان خود بود و در زهد و پارسایی زبانزد عموم بود. او در سال ۱۳۰۴ ه.ق به تبریز مهاجرت نمود و برای همیشه ساکن آنجا گردید.

علامه امینی تحصیلات مقدماتی را در مدرسة طالبیه در زادگاه خویش آغازکرد. اما در عین‌حال مکتب پدر، اولین مکتبخانة او بود. پدر؛ ادبیات فارسی، عربی، منطق و تا اندازه‌ای فقه و اصول را به فرزندش آموخت .در كنار اینها، امینی به كتاب‌های حدیثی و اعتقادی نیز اشتیاق زیادی داشت، ولی با این همه، قرآن و نهج‌البلاغه دو كتاب گرانقدر برای آموزش او بود. در سن پانزده سالگی راهی حوزة علمیة نجف‌اشرف شد و از محضر اساتیدی چون حضرات آیات سید محمدباقر الحسینی فیروزآبادی، سید ابوتراب خوانساری، میرزا علی‌بن عبدالحسین ایروانی و میرزا ابوالحسن مشکینی کسب علم نمود و تا حدود ۳۲ سالگی در نجف مشغول کسب معارف الهی بود. پس از آن به زادگاه خویش بازگشت و چند صباحی در تبریز به تدریس و تحقیق پرداخت. اما جذبة نجف او را بار دیگر به‌سوی خویش کشاند و عزم سفر کرده  تا آخر عمر خانه و کاشانة خویش را در آن دیار قرارداد و از محضر علمای بزرگی چون آیات‌عظام میرزامحمدحسین نائینی، سیدابوالحسن اصفهانی، محمدحسین آل‌کاشف‌الغطاء، غروی اصفهانی، میرزا علی شیرازی، شیخ علی اصغر ملکی تبریزی، شیخ آقا بزرگ تهرانی بهره‌ها ‌برد و موفق به کسب درجة اجتهاد گردید. از آن پس روح جستجوگر و خستگی‌ناپذیر او را در مسیر تحقیق و پژوهش در حوزه‌های مختلف علوم دینی به‌ویژه عرصه‌های فقهی، کلامی، تفسیری و تاریخی واداشت و باعث خلق تعداد  زیادی آثار توسط این دانشمند بزرگ گردید. آثاری که هریک دارای ارزش‌های بدیع علمی در حوزة دین پژوهی بوده‌است.

تألیفات علامه امینی:

الغدیر فی‌الکتاب والسنه والادب

  • شهداء‌الفضیله (نجف۱۳۵۵)
  • تحقیق و تعلیق بر کامل‌الزیارات (۱۳۵۶ق)
  • ادب‌الزائر لمن یمم‌الحائر (نجف۱۳۶۲ق)
  • سیرتنا و سنتنا سیرة نبینا و سنته (نجف۱۳۸۴ق)
  • اعلام الانام فی معرفه الملک العلام
  • تفسیر آیة «قالوا ربنا أمتنا اثنتین»
  • المیثاق‌الاول
  • تفسیر آیه «و کنتم ازواج ثلثه»
  • تفسیر آیة «ولله اسماء‌الحسنی»
  • تفسیر فاتحه‌الکتاب
  • ثمرات الاسفار
  • حاشیه بر رسائل شیخ انصاری
  • حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری
  • رساله دربارة کتاب سلیم‌بن قیس هلالی
  • رساله دربارة نیت
  • رساله دربارة حقیقت زیارات (در پاسخ به علمای پاکستان)
  • رساله در علم درایة‌الحدیث
  • ریاض‌الانس
  • العتره‌الطاهره فی کتاب العزیز

در میان آثار علامه امینی کتاب گرانسنگ «الغدیر فی‌الکتاب والسنه والادب» به تمامی در اثبات ولایت و وصایت امیرمؤمنان(ع) پرداخته‌است. علامه امینی در راه نگارش این کتاب و دستیابی به منابع ارزشمند آن دشواری‌های تلاشی مجدانه را بر خود آسان نمود. تألیف الغدیر نزدیک به چهل سال طول کشید و علامه امینی بیش از ده‌هزار منبع را به طور کامل مورد مطالعه و مداقه قرارداد و به صدهزار منبع نیز مراجعة مکرر داشته‌است. با این اثر گرانسنگ برای همیشه تاریخ راه ایراد هرگونه خدشه‌ای بر واقعة عظیم غدیر بسته‌شد.

کتابخانه امیرالمؤمنین، نمادی از فرهنگ و تمدن اسلامی

از ویژگی‌های علامه امینی که او را نسبت به هم‌سلکان خود ممتاز می‌گرداند، آشنایی او با عظمت میراث مکتوب اسلامی و توجه به پراکندگی این آثار در کتابخانه‌های گوشه و کنار جهان بود. بدین‌ترتیب او موفق به بازشناسی سره از ناسره در بسیاری از منابع حدیثی و تاریخی گردید و توانست میزانی به‌دست دهد برای صدها کتاب دیگر و هزاران مسئلة دیگر…. بدین‌ترتیب او به احیای آثار اسلامی، تشخیص تحریف‌هایی که در برخی از مصادر، به‌ویژه از قرن چهارم به بعد توسط برخی مغرضان صورت گرفته بود، و پیراستن و تصحیح آن مصادر توفیق یافت.

علامه امینی در سیر مطالعاتی خود، که گاه برای یافتن یک اثر رنج سفرهای طولانی را بر خود آسان می‌کرد، اما همواره متوجه این مسئله بود که راه را برای محققان پس از خود بازگرداند. ازاین‌رو هنگام تألیف دائره‌المعارف الغدیر آثار فراوانی را در موضوعات مختلف جمع‌آوری کرد و در کتابخانه خود «‌مکتبة امیرالمؤمنین(ع) العامة» داخل نمود. کتابخانه علامه امینی در عید غدیر سال ۱۳۷۹ هجری افتتاح شد و چندی بعد طبق آمار مجله کتابخانه حدود۴۲۰۰۰ نسخه خطی، عکسی، چاپی و… در خود جای داد. علامه امینی سرانجام برای حفظ تعلق این مجموعة گران‌قدر که بخش عظیمی از سرمایة مادی و معنوی آن توسط ایرانیان فراهم آمده‌بود، کتابخانه خود را به بخش اموال آستان قدس رضوی اهدا کرد و بدین‌ترتیب مالکیت مادی و معنوی این کتابخانه را برای ایرانیان باقی گذاشت.

محبت علامه امینی به اهل‌بیت پیامبر

افزون بر حیات علمی و مجاهدت‌های بی‌پایان علامه، آن‌چه در زندگی ایشان نمودی ویژه یافته و خاص و عام از آن سخن به میان آورده‌اند، محبت و عشق زائد‌الوصف او نسبت به ذوات معصومین علیهم‌السلام،‌ به‌ویژه امام علی(ع) است، که نقل زبان‌ها و قلم‌ها گشته‌است. او نه تنها در مقام عشق و احساس ارادتمند آن ذوات مقدسه بود که در عمل نیز روزهای متمادی به شیوه‌ای خستگی‌ناپذیر در راه احیای سنت و اندیشة آن بزرگواران می‌کوشید، به‌گونه ای که نقل می‌کنند روزانه به‌طور متوسط۱۸ ساعت به مطالعه، فیش‌برداری، نسخه‌برداری و عکس‌برداری از آثار و منابع دست اول می‌پرداخت. تلاش‌های وصف‌ناپذیر او سرانجام رنج جسمی فراوانی را بر او تحمیل کرد و او را در  سال‌های آخر عمر با دردی جانکاه و عوارض ناشی از مطالعة زیاد مواجه کرد.

علامه امینی سرانجام هنگام ظهر روز جمعه ۱۲ تیر ماه ۱۳۴۹خورشیدی، مطابق با ۲۸ ربیع‌الثانی سال ۱۳۹۰هجری پس از نزدیک به ۷۰ سال تلاش و کوششی خستگی‌ناپذیر در تهران دیدار حق را لبیک گفت، پیکر او را مطابق با وصیتش پس از تشییع با شکوه در تهران، به عراق فرستادند و پس از تشییع و حمل پیکر ایشان در عتبات عالیات و تبرک جستن از قبور ائمة مدفون در سامرا، کاظمین، کربلا و نجف، در کتابخانه وی در نجف اشرف به خاک سپردند.

 

منابع: امینی نجفی، محمد، سیری در الغدیر، قم: محمد امینی، ۱۳۷۰؛ امینی، محمدهادی، یادنامه علامه امینی، ضمیمه روزنامه رسالت، ۱۲ تیر ۱۳۶۷؛ حکیمی، محمدرضا، حماسه غدیر، قم: دلیل ما، ۱۳۸۸؛ گلشن ابرار، جمعی از پژوهشگران، قم: معروف، ۱۳۸۸٫